مقام‌های ناظر اروپایی بار دیگر یکی از پلتفرم‌های بزرگ فناوری را در کانون توجه قرار داده‌اند. کمیسیون حفاظت از داده‌های ایرلند، به نمایندگی از اتحادیه اروپا، روز سه‌شنبه اعلام کرد تحقیقاتی رسمی درباره ربات چت مبتنی بر هوش مصنوعی «Grok» در پلتفرم X آغاز کرده است؛ اقدامی که در پی انتشار گزارش‌هایی درباره تولید تصاویر دیپ‌فیک خصوصی و صریح جنسی با استفاده از این ابزار صورت می‌گیرد.

به گزارش ایتنا، این نهاد تأکید کرده است که بررسی‌های جدید در چارچوب مقررات عمومی حفاظت از داده‌های اتحادیه اروپا (GDPR) انجام می‌شود و هدف آن، ارزیابی احتمال نقض قوانین مربوط به حریم خصوصی و پردازش داده‌های شخصی است. به گفته کمیسیون، ادعاهایی مبنی بر تولید و انتشار تصاویر خصوصی یا جنسی بدون رضایت افراد ـ که ممکن است شهروندان اروپایی، از جمله کودکان، را در بر بگیرد ـ در دستور کار این تحقیق قرار دارد.

از آنجا که دفتر مرکزی اروپایی پلتفرم X در ایرلند مستقر است، کمیسیون حفاظت از داده‌های این کشور به‌عنوان مرجع اصلی نظارت بر اجرای قوانین اتحادیه اروپا در قبال این شرکت فعالیت می‌کند. گراهام دویل، معاون کمیسر حفاظت از داده‌های ایرلند، اعلام کرده است که این نهاد از هفته‌ها پیش و پس از انتشار گزارش‌های رسانه‌ای درباره امکان «ایجاد تصاویر جنسی از افراد واقعی، از جمله کودکان» توسط کاربران Grok، با پلتفرم X در ارتباط بوده است.

افزایش نگرانی‌ها درباره دسترسی عمومی به فناوری‌های دیپ‌فیک، موجب شده برخی کشورها در ژانویه از آغاز تحقیقات جداگانه درباره Grok و حتی بررسی گزینه‌هایی مانند اعمال محدودیت‌های گسترده یا ممنوعیت کامل این ابزار خبر دهند. هم‌زمان، اتحادیه اروپا نیز در قالب قانون خدمات دیجیتال (DSA) تحقیقاتی را برای ارزیابی میزان پایبندی پلتفرم X به تعهدات قانونی خود آغاز کرده است؛ قانونی که با هدف تقویت نظارت بر عملکرد غول‌های اینترنتی تصویب شده است.

در واکنش به موج انتقادات، شرکت X ماه گذشته اعلام کرد قابلیت تولید تصویر با استفاده از Grok را صرفاً در اختیار مشترکان پولی قرار می‌دهد و دسترسی عمومی به این امکان را محدود می‌کند. این تصمیم به‌عنوان تلاشی برای کنترل سوءاستفاده‌های احتمالی از فناوری دیپ‌فیک ارزیابی شده است.

تحولات اخیر در حالی رخ می‌دهد که مقررات دیجیتال اتحادیه اروپا درباره شرکت‌های بزرگ فناوری، از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، به یکی از محورهای اصلی تنش میان بروکسل و واشنگتن تبدیل شده است. دولت آمریکا این قوانین را حمله‌ای به آزادی بیان و اقدامی تبعیض‌آمیز علیه شرکت‌های آمریکایی توصیف کرده و حتی تهدید به اقدامات تلافی‌جویانه کرده است.

با وجود این فشارها، کمیسیون حفاظت از داده‌های ایرلند اعلام کرده است که روز دوشنبه به شبکه اجتماعی متعلق به ایلان ماسک اطلاع داده تحقیق رسمی آغاز خواهد شد. پلتفرم X تا عصر دوشنبه به درخواست خبرگزاری فرانسه برای ارائه توضیح، پاسخی ارائه نکرد.

گفتنی است این نخستین پرونده نظارتی ایرلند علیه ایکس در حوزه هوش مصنوعی نیست. این نهاد در آوریل ۲۰۲۵ نیز تحقیقاتی را درباره استفاده این پلتفرم از برخی داده‌های شخصی کاربران برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی خود، به‌ویژه مدل Grok، کلید زده بود؛ موضوعی که می‌تواند ابعاد تازه‌ای از چالش‌های حقوقی پیرامون توسعه و به‌کارگیری مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را آشکار کند.